Το τελευταίο διάστημα έχουν υπάρξει σημαντικές εξελίξεις γύρω από τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και γενικότερα τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Πριν δούμε τι αλλάζει, χρειάζεται να κάνουμε έναν πολύ σημαντικό διαχωρισμό:

🟢 Υπάρχουν αλλαγές που έχουν ήδη ψηφιστεί και τεθεί σε ισχύ.

🟠 Υπάρχουν όμως και νέες παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί ως προτάσεις και βρίσκονται ακόμη σε αναμονή νομοθέτησης.

Είναι σημαντικό να μην συγχέονται οι δύο κατηγορίες.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🟢 ΤΙ ΕΧΕΙ ΗΔΗ ΨΗΦΙΣΤΕΙ ΚΑΙ ΙΣΧΥΕΙ ΑΠΟ 21/09/2026

Από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 ενεργοποιήθηκε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές του ν. 5313/2026 στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό.

Πρόκειται για τη δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας μέσω εκποίησης άλλων ακινήτων του οφειλέτη.

Εδώ δεν μιλάμε για εξαγγελία ή πρόταση.

Πρόκειται για ψηφισμένη διάταξη, με ειδικά ορισμένη ημερομηνία έναρξης ισχύος την 21η Σεπτεμβρίου 2026.

Στο πλαίσιο αίτησης στον Εξωδικαστικό, οι συμμετέχοντες πιστωτές μπορούν να υποβάλουν αντιπρόταση που προβλέπει την εκποίηση άλλων ακινήτων του οφειλέτη, εξαιρώντας την κύρια κατοικία, στον βαθμό που αυτό απαιτείται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων.

Για τον υπολογισμό της ρύθμισης των χρηματοδοτικών φορέων λαμβάνεται στην περίπτωση αυτή ως ακίνητη περιουσία η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ η εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων ενσωματώνεται ως όρος της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔴 ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΛΥΣΗΣ

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να εξετάζονται πριν από την αποδοχή μιας πρότασης.

Η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποτελεί εκτελεστό τίτλο και η διαδικασία εκποίησης μπορεί να κινηθεί από τον χρηματοδοτικό φορέα με την υψηλότερη ενυπόθηκη απαίτηση, σύμφωνα με όσα προβλέπει το νέο πλαίσιο.

Η ηλεκτρονική εκποίηση προβλέπεται να πραγματοποιείται σε διάστημα 40 έως 60 ημερών από τη σύνταξη της σχετικής έκθεσης του δικαστικού επιμελητή.

Αυτό σημαίνει ότι μία πρόταση δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο με βάση:

«Πόση είναι η δόση;»

ή

«Πόσο είναι το κούρεμα;»

Η οικονομική αξιολόγηση μιας πρότασης είναι πολύ ευρύτερη.

Θα πρέπει να εξετάζονται συνολικά:

🔹 Η αξία των ακινήτων του οφειλέτη.

🔹 Η αξία των εμπράγματων εξασφαλίσεων.

🔹 Το διαθέσιμο εισόδημα και η πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.

🔹🔹 Η διάρκεια της ρύθμισης.

🔹 Το επιτόκιο.

🔹 Το συνολικό ποσό αποπληρωμής μέχρι τη λήξη της ρύθμισης.

🔹 Η καθαρή παρούσα αξία (NPV) της προτεινόμενης λύσης.

🔹 Η αναμενόμενη αξία ανάκτησης για τον πιστωτή.

🔹 Τα ακίνητα που ενδεχομένως προβλέπεται να εκποιηθούν στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν διαφορετικά κομμάτια της ίδιας οικονομικής εικόνας.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔵 Η ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑΤΙΚΗ

Υπάρχει όμως και μία ακόμη σημαντική παράμετρος.

Η βιωσιμότητα μιας ρύθμισης αξιολογείται με βάση τα οικονομικά δεδομένα που υπάρχουν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Τα δεδομένα αυτά όμως μπορούν να μεταβληθούν.

Η οικονομική κατάσταση ενός οφειλέτη μπορεί να βελτιωθεί, αλλά μπορεί και να επιδεινωθεί.

Μείωση ή απώλεια εισοδήματος, αλλαγή στην οικογενειακή κατάσταση ή άλλα πραγματικά και τεκμηριωμένα γεγονότα μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά τη δυνατότητα αποπληρωμής.

Γι’ αυτό η βιωσιμότητα μιας ρύθμισης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια «φωτογραφία» της ημέρας που υπογράφεται.

Μια πραγματικά βιώσιμη λύση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο την πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη όσο και την αξία ανάκτησης για τον πιστωτή.

Και τελικά να μπορεί να εξυπηρετηθεί σε βάθος χρόνου.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🟢 ΝΕΑ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΠΑΝΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΤΟΝ ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΟ

Ο ν. 5313/2026 προβλέπει επίσης εξάμηνη αποκλειστική προθεσμία για νέα αίτηση στον Εξωδικαστικό για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών που είχαν προηγούμενη σύμβαση αναδιάρθρωσης μέσω Εξωδικαστικού και αυτή απωλέσθηκε λόγω μη καταβολής των απαιτούμενων ποσών.

Η δυνατότητα εφαρμόζεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κατά παρέκκλιση περιορισμών επανυποβολής.

Αντίστοιχη δυνατότητα προβλέπεται, επίσης υπό προϋποθέσεις, για οφειλέτες που είχαν στο παρελθόν ζητήσει υπαγωγή στον ν. 3869/2010.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🟠 ΤΙ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΑΚΟΜΗ ΣΕ ΑΝΑΜΟΝΗ ΝΟΜΟΘΕΤΗΣΗΣ

Παράλληλα με τις αλλαγές που έχουν ήδη ψηφιστεί, έχουν παρουσιαστεί νέες προτεινόμενες παρεμβάσεις για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

⚠️ Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή: οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αποτελούν προτάσεις και αναμένεται να ψηφιστούν. Δεν πρέπει ακόμη να αντιμετωπίζονται ως ισχύον δίκαιο.

Οι προτάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων:

🔸 Πιο τυποποιημένη διαδικασία στις διμερείς ρυθμίσεις και συγκεκριμένα χρονικά όρια για την εξέταση των αιτημάτων.

🔸 Το ύψος των προκαταβολών που μπορεί να ζητούνται στο πλαίσιο μιας διμερούς ρύθμισης.

🔸 Την προστασία των ενεργών ρυθμίσεων και τη σχέση τους με μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.

🔸 Τη διαδικασία υποβολής πρότασης ρύθμισης πριν από πλειστηριασμό.

🔸 Την πληρέστερη ενημέρωση του οφειλέτη σχετικά με την απαίτηση, συμπεριλαμβανομένων κεφαλαίου, τόκων, επιβαρύνσεων και ιστορικού πληρωμών.

🔸 Την αντιμετώπιση παλαιότερων οφειλών που έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά σε βάθος χρόνου.

🔸 Την ενίσχυση της διαφάνειας και της εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

🔸 Ζητήματα που σχετίζονται με τη δευτερογενή αγορά και τις μεταβιβάσεις δανειακών απαιτήσεων.

🔸 Τη διεύρυνση της προστασίας συγκεκριμένων κατηγοριών ευάλωτων οφειλετών.

Παράλληλα, έχει παρουσιαστεί πρόταση για διεύρυνση της ειδικής ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία έως και σε 120 δόσεις, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

🔴 Μέχρι την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και τη δημοσίευση του τελικού πλαισίου, οι παραπάνω προτάσεις δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ήδη διαθέσιμα δικαιώματα ή ισχύουσες υποχρεώσεις.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🔵 ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ;

Η διαχείριση μιας οφειλής είναι μια διαδικασία συνολικής οικονομικής αξιολόγησης.

Ειδικά στον Εξωδικαστικό, η προτεινόμενη λύση πρέπει να εξετάζεται στο σύνολό της.

Δεν αρκεί να γνωρίζουμε μόνο τη δόση και το ποσοστό διαγραφής.

NPV, αξία ακινήτων, αξία εξασφαλίσεων, εισόδημα, περιουσία, επιτόκιο, διάρκεια, συνολικό ποσό αποπληρωμής και πραγματική δυνατότητα διατήρησης της ρύθμισης αποτελούν κομμάτια της ίδιας οικονομικής εξίσωσης.

Και όταν μία πρόταση περιλαμβάνει ή συνδέεται με εκποίηση περιουσιακών στοιχείων, η αξιολόγηση των όρων της συμφωνίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Ο στόχος δεν μπορεί να είναι απλώς να επιτευχθεί μία συμφωνία.

Το ζητούμενο είναι μια λύση οικονομικά τεκμηριωμένη, κατανοητή από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές και βιώσιμη σε βάθος χρόνου.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Μια επιτυχημένη ρύθμιση δεν κρίνεται μόνο την ημέρα που συμφωνείται.

Κρίνεται κυρίως από το αν μπορεί να τηρηθεί.